تحلیلگران: خطر جنگ تازه با ایران پس از انتخابات آمریکا بیشتر می‌شود

به گزارش الجزیره، تحلیلگران حملهٔ آمریکا به ایران پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای ۱۲ آبان (۳ نوامبر) را بعید می‌دانند، اما به ارزیابی آنان خطر ازسرگیری جنگ در هفته‌های پس از آن بیشتر است. در کنار این نشانه‌های تشدید، گزینهٔ محاصرهٔ طولانی و مخالفت کشورهای منطقه با حملهٔ تازه نیز همچنان مطرح است.

۱. نقطهٔ شروع

به گزارش خبرگزاری آناتولی، جنگی که ۹ اسفند ۱۴۰۴ (۲۸ فوریه) با حملات آمریکا و اسرائیل به ایران آغاز شد، با وجود آتش‌بس و یادداشت تفاهم هنوز به توافق نهایی نرسیده است. محاصرهٔ دریایی بنادر ایران از سوی آمریکا ادامه دارد و منظور از «جنگ تازه» در اینجا ازسرگیری حملات مستقیم است.

۲. نشانه‌های تشدید

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، روز جمعه به گزارش رویترز گفت: «می‌توانیم خیلی سریع تمامش کنیم. آیا می‌خواهیم کار را تمام کنیم یا فقط بگذاریم بپژمرد؟» بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، نیز به گزارش الجزیره گفت ترامپ می‌خواهد «کار را تمام کند» و او را شریک این کار می‌داند. نتانیاهو سرنگونی حکومت ایران را «هدف اصلی» اسرائیل خوانده است. اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، هم نوشت: «ایالات متحده دیگر تهدید ایران را مدیریت نمی‌کند؛ به آن پایان می‌دهیم.»

در میدان، به گزارش الجزیره به نقل از فاکس نیوز، ناو هواپیمابر «تئودور روزولت» و سیزدهمین یگان اعزامی تفنگداران دریایی با حدود ۱۰ هزار نیرو تا پایان نوامبر به منطقه می‌رسند. وزارت خارجهٔ آمریکا نیز به کارکنان غیرضروری مأموریت‌هایش در عربستان و خانواده‌هایشان دستور خروج داده است. به گزارش رویترز، ماه اکتبر رکورددار حمله به کشتی‌ها در تنگهٔ هرمز و آب‌های اطراف آن بوده است. نوام ریدان، پژوهشگر ارشد مؤسسهٔ واشنگتن برای سیاست خاور نزدیک، ۲۸ حمله در این ماه و ۱۱۳ حمله از آغاز جنگ ثبت کرده است. قیمت نفت برنت هم به گزارش آناتولی روز جمعه «در پی نگرانی از حملات دوبارهٔ آمریکا» ۲.۷ درصد بالا رفت و به ۱۱۶.۲۰ دلار رسید.

۳. پیام بازدارندگی تهران

به گزارش تسنیم به نقل از وال‌استریت ژورنال، مقام‌های ایرانی در پیام‌های علنی و تماس‌های دیپلماتیک به کشورهای منطقه و میانجی‌ها هشدار داده‌اند که در صورت حملهٔ تازه، اهداف پاسخ ایران از پایگاه‌های آمریکا فراتر می‌رود و فرودگاه‌ها، خطوط لوله و زیرساخت‌های انرژی و ارتباطات را نیز دربرمی‌گیرد. نیروی دریایی سپاه پاسداران نیز به گزارش رویترز از «پاسخ گسترده‌تر» به آمریکا سخن گفته است.

اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجهٔ کشورمان، به گزارش تسنیم با استناد به حکایتی از تاریخ بیهقی هشدار داد که آغاز تجاوز به گمان پیروزی آسان به پیروزی نمی‌انجامد. نگار مرتضوی، پژوهشگر ارشد مرکز سیاست بین‌الملل، به الجزیره گفت تهران می‌خواهد این معادله را تثبیت کند که «هر حملهٔ آینده به ایران برای مهاجمان هزینهٔ بسیار بیشتری خواهد داشت.»

۴. نشانه‌های مهار

به گزارش الجزیره، ترامپ پیش‌تر متعهد شده بود پیش از ۱۲ آبان به ایران حمله نکند. فایننشال تایمز هم این هفته گزارش داد پیشنهاد اسرائیل برای حملات تازه تأیید ترامپ را جلب نکرده است. مایک والتز، نمایندهٔ آمریکا در سازمان ملل، به گزارش فایننشال تایمز گفت واشنگتن برای رویارویی طولانی آماده است، می‌تواند محاصره را «در آیندهٔ قابل پیش‌بینی» ادامه دهد و ممکن است یک سال دیگر هم در بن‌بست باشد. ترامپ نیز روز جمعه گفت: «هرچه می‌خواهیم به دست می‌آوریم.»

در داخل آمریکا، محبوبیت ترامپ به گزارش الجزیره در نظرسنجی رویترز/ایپسوس به ۳۱ درصد رسیده است. در منطقه، هاکان فیدان، وزیر خارجهٔ ترکیه، پس از نشست استانبول با حضور وزیران خارجهٔ ترکیه، مصر، پاکستان، عربستان و چهار کشور اروپایی گفت: «مداخلهٔ نظامی در ایران به هیچ وجه راه‌حل نیست. در حال حاضر هیچ‌کس از آن حمایت نمی‌کند.»

هزینهٔ انرژی نیز بازدارنده است. به گزارش الجزیره، ذخایر اضطراری نفت جهان در پایین‌ترین سطح چند دههٔ اخیر است و کریس بوشان، تحلیلگر ارشد آی‌جی، گفته است در صورت درگیری طولانی، «یک یا دو ماه همهٔ فرصتی است که داریم» و نفت ۱۵۰ دلاری «کاملاً ممکن» می‌شود.

۵. ارزیابی تحلیلگران و بازار پیش‌بینی

مرتضوی به الجزیره گفت: «به نظر می‌رسد دور دیگری از جنگ نزدیک می‌شود.» به گفتهٔ او، انتخابات آمریکا و اسرائیل بر زمان اقدام نظامی اثر می‌گذارد و روند کنونی به سود تشدید است. رامی خوری، پژوهشگر مرکز عربی، درگیری نزدیک را محتمل دانست، اما گفت مطمئن نیست «جنگ» واژهٔ درستی باشد و تهدیدهای آمریکا ممکن است بخشی از راهبرد مذاکره باشد. اربن کانینگهام، پژوهشگر مؤسسهٔ رویال یونایتد سرویسز (روسی)، اعزام نیروهای تازه را احتمالاً «نمایش قدرت» دانست. به گفتهٔ او، اسرائیل بدون آمریکا بمب‌های سنگرشکن لازم برای تأسیسات عمیق را ندارد.

در بازار پیش‌بینی پلی‌مارکت، معامله‌گران تا ساعت ۲۳:۲۶ جمعه به وقت تهران احتمال پایان یافتن آتش‌بس آمریکا و ایران تا ۱۲ آبان با حملهٔ هوایی یا موشکی آمریکا به خاک ایران را حدود ۲۶ درصد قیمت‌گذاری کرده بودند (حملهٔ اسرائیل در تعریف این بازار نیست). احتمال پایان یافتن آتش‌بس به همین شکل تا پایان نوامبر (۹ آذر) حدود ۶۵ درصد و تا پایان سال میلادی حدود ۷۲ درصد بود. این ارقام شرط‌بندی معامله‌گران است، نه پیش‌بینی علمی؛ حجم معاملات این سه بازار محدود است (در مجموع حدود ۲.۶ میلیون دلار) و قیمت‌ها هر لحظه تغییر می‌کند.

۶. سناریوها و شاخص‌ها

بر پایهٔ این ارزیابی‌ها، سه مسیر مطرح است:

شاخص‌های تعیین‌کننده در روزهای آینده عبارت‌اند از:

جمع‌بندی

تیتروار رقمی از خود برای احتمال جنگ ارائه نمی‌کند. ارزیابی تحلیلگران و قیمت‌های بازار پیش‌بینی در یک نکته هم‌سو است: احتمال حمله پیش از ۱۲ آبان کمتر است و پس از آن بیشتر. با این حال، گزینهٔ محاصرهٔ طولانی، هزینهٔ سنگین انرژی و مخالفت کشورهای منطقه هنوز می‌تواند تصمیم واشنگتن را به سوی ادامهٔ فشار بدون جنگ تمام‌عیار ببرد.

ارجاعات

پست‌های تیتروار

منابع خارجی