طرح هفتروزهٔ بازگشایی هرمز؛ تهران در انتظار پاسخ رسمی واشنگتن پس از گزارش رد ترامپ
جمهوری اسلامی ایران طرحی برای بازگشایی تنگهٔ هرمز و توقف جنگ گستردهتر منطقه ظرف هفت روز مطرح کرده است. رویترز به نقل از گزارش والاستریت ژورنال نوشت دونالد ترامپ رئیسجمهور ایالات متحده این پیشنهاد را رد کرده؛ تهران منتظر پاسخ رسمی واشنگتن است. همزمان مسعود پزشکیان رئیسجمهور ایران از آمادگی برای ورود بازرسان هستهای سازمان ملل در چارچوب مذاکرات سخن گفته و ائتلاف سعودی از رهگیری موشک و پهپادهای حوثی خبر داده است.
۱. طرح هفتروزه و کانال قطر
به گزارش رویترز، عباس عراقچی وزیر امور خارجهٔ جمهوری اسلامی ایران در مجمع عمومی سازمان ملل گفت اگر طرف آمریکایی برای توافق و بازگشایی هرمز جدی باشد، همه چیز آماده است و پذیرش آمریکا میتواند شمارش معکوس هفتروزه برای بازگشایی آبراه و توقف مخاصمات را کلید بزند. این ابتکار از طریق میانجیگری قطر به طرف آمریکایی منتقل شده و تهران همچنین با طرف سعودی دربارهٔ مسیرهای ایمن کشتیرانی در هرمز رایزنی کرده است.
۲. گزارش رد ترامپ و مطالبهٔ رسمی
رویترز تأکید میکند گزارش والاستریت ژورنال مبنی بر رد طرح توسط ترامپ را هنوز مستقلاً تأیید نکرده است. طبق همان گزارش، ترامپ نسبت به تحقق خواستههایش از ایران تردید خصوصی داشته است. در روایت دیپلماتیک تهران، پذیرش طرح میتواند به گفتوگوهای گستردهتر دربارهٔ موضوعات مورد توافق دو طرف بینجامد؛ در مقابل، مقامات آمریکایی پیشتر مذاکرات از مسیر میانجی را «مثبت و سازنده» خوانده بودند.
۳. هستهای، دیپلماسی و جبههٔ یمن–عربستان
آنسا به نقل از مسعود پزشکیان رئیسجمهور ایران نوشت ایشان با ورود بازرسان هستهای سازمان ملل به ایران موافقت کرده و گفته میتوان در چارچوب مذاکرات به توافق رسید. پزشکیان همچنین از حمایت شی جینپینگ رئیسجمهور چین برای بازگشت به تفاهم اسلامآباد و حل اختلافها از مسیر گفتوگو قدردانی کرده است. همزمان رویترز گزارش داد ائتلاف سعودی موشک و پهپادهای حوثی را رهگیری کرده؛ نشانهای از تداوم فشار نظامی در حاشیهٔ این مسیر دیپلماتیک.
جمعبندی
احتمال آنکه واشنگتن بهزودی پاسخ رسمی بدهد و مسیر میانجیگری همچنان باز بماند متوسط است؛ احتمال اجرای کامل طرح هفتروزه بدون تضمین متقابل دربارهٔ بنادر، داراییهای مسدود و تحریم نفتی در کوتاهمدت پایینتر به نظر میرسد. برای ایران، بازگشایی هرمز و توقف چندجبههای جنگ، اهرم مذاکره و کاهش فشار اقتصادی است. برای آمریکا، موازنه میان فشار نظامی و هزینهٔ انرژی جهانی مطرح است. برای عربستان و شرکای دفاعیاش، ادامهٔ حملات حوثی نیاز به هماهنگی امنیتی را بالا نگه میدارد. برای چین، حمایت از بازگشت به تفاهم دیپلماتیک با هزینهٔ کم نمادین همراه است. معیار سنجش روزهای آینده: متن پاسخ رسمی کاخ سفید، ادامه یا توقف حملات در آبراه و خلیج، و هر اشارهٔ مشخص به بازرسان هستهای در قالب توافق مکتوب.
ارجاعات
پستهای تیتروار رویترز، آنسا، پزشکیان و قالیباف (شناسههای بالا)؛ گزارش رویترز دربارهٔ طرح هفتروزه و گزارش والاستریت ژورنال.